HomeHome  FAQFAQ  SearchSearch  RegisterRegister  Log in  
Kürd Ulusu'nun Çıkarları; Her Türlü Parti, Kurum, Kuruluş, Örgüt ve Kişilerin Çıkarlarının Üstünde ve Ötesindedir. Her Şey Kürdistan İçin!

Share | 
 

 İlk Kürt Gazetesi “Kürdistan” (22 Nisan 1898-1902)

View previous topic View next topic Go down 
AuthorMessage
Admin

avatar

Mesaj Sayısı : 128
Kayıt tarihi : 2010-01-12

PostSubject: İlk Kürt Gazetesi “Kürdistan” (22 Nisan 1898-1902)   13.01.10 23:58

İlk Kürt Gazetesi “Kürdistan” (22 Nisan 1898-1902)

Yazılı kültürde önemli bir yere sahip olan gazetelerin, Osmanlı Devleti sınırları içinde ilk defa 1795'de İstanbul'da Fransız elçiliği tarafından Bulletin Nouvelles (Haberler Bülteni) gazetesinin yayınlanmasıyla başlıyor. Daha sonra bunu sırasıyla Yahudi, Rum ve Ermeni Cemaatlerinin çıkardıkları gazeteler takip ediyor. Osmanlı Devletinin ilk resmi yayın organları olan gazeteler; Takvim-i Vekayi (1831), Ceride-i Havadis (1840), Tercüman-ı Ahval(1860) İstanbul'da Türkçe olarak yayınlanırlar.

Aynı dönemlerde Kürt aristokrat, bürokrat ve aydınlarının 1898‘den önceki tarihlerde yazılı basın girişimlerinde bulunmadıklarını, en azından bu konuda şimdiye kadar herhangi bir vesikaya rastlanmamıştır. Eğer öyle bir girişim olsaydı, günümüze kadar ortaya çıkma ihtimali çok yüksekti. Şimdilik ilk Kürt gazetesi olma ünvanına sahip olan ve 22 Nisan 1898‘de Kahire'de sürgünde yayınlanan “Kürdistan” bütün araştırmacılar tarafından ilk Kürt gazetesi olarak kabul ediliyor. Kürdistan Gazetesi ilk kürt gazetesi olduğu gibi, ilk defa Kürt basınının sürgün tarihinide başlatmış oluyor ve bu durum Kuzey Kürdistan'da 107 yıldır devam ediyor. Kürdistan gazetesinin 26 sayısını ilk önce 1972'de Fuat (Bağdat), 1992'de M.Emin Bozarslan (İsveç) yayınlamışlar ve 1992‘de Malmisanij (İsveç) eksik olan 17. ve 18. sayılarını bularak basımını yapmıştır. Bu değerli üç Kürt yazarı Kürdistan gazetesinin basımını yapmakla Kürt ulusuna önemli hizmette bulunmuşlardır. Kürdistan gazetesinin hala 10., 12., 19. sayıları bulunamamıştır. Bütün sayıların İstanbul'daki Osmanlı ve Yıldız Sarayı arşivinde bulunma ihtimali çok yüksektir. Bildiğimiz kadarıyla Kürdistan gazetesinin 1898-1902 yılları arasında Mikdad Midhat ve Abdurrahman Bedirhan kardeşler tarafından toplam 31 sayı olarak basımı yapılmıştır. Basıma neden son verdikleri veya devamı var mı, yok mu şimdilik bilinmiyor.

Kürdistan gazetesi sürgünde büyük zorluklarla birbirinden uzak değisik şehirlerde çıkmıştır. Gazete ilk defa Kahire'de çıkmış daha sonra sırasıyla Cenevre, Kahire, Londra, Folkstone (Britanya) ve en son olarak Cenevre'de basımı yapılmıştır. Kürdistan Gazetesinin ilk sayıları Kürtçe olarak çıkmış ve daha sonraları Türkçe yazılara da yer verilmiştir. Türkçe yazıların ağırlıklı içeriği Sultan Abdulhamid'e yönelik eleştirileri kapsamaktadır. Bir bütün olarak Kürdistan Gazetesinde kullanilan dil Kürtçe ve Türkçedir.

Gazeteye Osmanlı Devleti sınırları içinde İçişleri Bakanlığının kararıyla yasak getirilmiş ve özellikle Kürdistan'a girişi sıkı denetim altına alınmış ve gazeteyi bulunduran okuyucuları da tutuklanıp cezalandırılmışlardır. Bu yasakçı durumlardan dolayı gazetenin ilk kurucusu olan Mikdad Mithat Bedirhan, gazeteyi, kardeşi Abdurrahman Bedirhan'a teslim ederek İstanbul'a döndüğü biliniyor. Gazetenin dağıtımının nasıl yapıldığı hakkında herhangi bir bilgi verilmediği gibi, genellikle okuyucu kesimi de tam olarak bilinmiyor. O zamanki şartlarda posta sistemininde ulaşımdan dolayı çok ağır işlediğini gözönüne getirirsek, gazetenin okuyucusuna zamanında ulaşmadığını söylemek mümkün; çünkü gazete 15 günde, bir ayda veya bazen bir kaç ayda bir çıkmıştır. Yani Kahire, Cenevre, Londra ve Folkstone gibi uzak şehirlerden Kürdistan'a gazetenin normal yollardan zamanında ulaşması çok zor görünüyor ve eğer gizli yollar kullanılmışsa, bu durumunda daha uzun bir zaman alacağından dolayı okuyucuya çok geç ulaştığını düşünüyorum. Gazetenin Kürdistan'da okunduğuna dair yeterli bilgiye sahip değiliz, Okunduğunun en somut delili ise Kürdistan'dan gönderilen bazı okuyucu mektuplarından öğreniyoruz ve bu mektuplar aracılığı ile gazeteye maddi yardımların da yapıldığı ortaya çıkıyor. Şimdiye kadar gazetenin hiç bir sayısının Kürdistan'da ortaya çıkmaması da düşündürücüdür. Kürdistan gazetesinin çıkış sebebini Mikdad Midhat Bedirhan şöyle açıklıyor: “Dünyada ne kadar müslüman varsa hepsinin köy ve kentlerinde okul ve gazete bulunur.”, “Kürtler gazetelerden yoksundurlar.”, “Yüce Allahın izniyle bundan böyle her 15 günde bir gazete yazacağım. Adını Kürdistan koydum. Bu gazetede bilimin ve bilgilenmenin iyiliklerini anlatacağım,” ve devamla “Şimdiye dek kimse böyle bir gazete yazmamıştır; benim gazetem, ilktir.” (Kürdistan, sayi 1). Kürdistan Gazetesi yakından incelendiğinde Kürt ulusalcılığı Osmanlı devletinin sınırları içinde savunulmuş ve bağımsızlıktan yana olan fikirler pek öne çıkmamıştır. Bu düşüncenin en önemli nedenlerinde birincisi; Bedirhan ailesinin geçmişlerinden ileri gelen Emirlik ve Beylik fikirlerine sahip olması, ikincisi ise “İttihad-ı Osmani” (1889) örgütünün Osmanlılık ideolojisi adı altında bütün ulusları bir arada tutma fikirlerinden etkilenmesi olarak kabul edebiliriz. Ki Abdurrahman Bedirhan İttihad ve Terraki Komitesinin 1902 yılında Paris'te yapılan Kongresine delege olarak katılmış ve Kürdistan Gazetesi de bu kongredeki delegeler tarafından desteklenmiştir.

Sonuç olarak Kürdistan Gazetesi Kürt kültürü, edebiyati, tarihi, sanatı, dönemin siyasal gelişmeleri, iç ve dış olayları ve ulusal düşüncenin Kürdistan'da gelişimi hakkında verdiği geniş bilgilerle önem arzettiği gibi, aynı zamanda da yazılı Kürt tarihinde önemli bir vesika olma niteliğine sahiptir. Kuzey Kürdistan'da 107 seneden beri ciddi anlamda çeşitli baskı ve değişik nedenlerden, dolayı yerel gazeteleri ve bazı dergileri ayırmakla birlikte, bölge toprakları üstünde herhangi bir gazetenin yayınına rastlamak mümkün değildir. Kürt basının ve medyasının hala neden Türkiye'nin İstanbul şehri başta olmak üzere Kürdistan dışında merkezi yayın yapması pek anlaşılır bir durumu arzetmiyor. Artık zorunlu sürgün ve kendini sürgün etme duygusundan ayrılma zamanının çoktan geçtiğini bilmek gerekiyor. Dema Nû Gazetesinin ilk defa kendi yayın merkezini 107 yıl sonra Nisan 2005‘te Diyarbakır'a taşıması çok önemli bir adımdır.

Elbeteki genel olarak bütün Kürt basın ve medyasının Kürdistan'ın dışında her zaman olduğu gibi, şimdi de çok önemli işler yapmaktadır. Ama bütün bu işlerin Kürdistan merkezli yapılması, hem Kürt halkına daha çok fayda getirecek ve hem de Kürt basının önemini daha da artıracağı düşüncesini taşıyorum. 107 yıl önce ilk Kürt gazetesi “Kürdistan” 22 Nisan 1898‘de Kahire'de sürgünde yayın yapmıştı, 107 yıl sonra hala Kürt topraklarında yayın yapmamak korkunç bir siyasal sonuçtur.
Back to top Go down
http://serxwebun.forumieren.com
 
İlk Kürt Gazetesi “Kürdistan” (22 Nisan 1898-1902)
View previous topic View next topic Back to top 
Page 1 of 1

Permissions in this forum:You cannot reply to topics in this forum
 :: Bixêr û bi Ehla! * Welcome! * Hos Geldiniz! :: Medyaye Kurdistan | Kürdistan Medyası-
Jump to: